Uit graniet gehouwen: het Grand Duo van Galina Oestvolskaja
Sommige muziek wil je niet zomaar mooi vinden. Ze vraagt iets van je. Het Grand Duo voor cello en piano van Galina Oestvolskaja is zo'n werk. Wie het één keer live hoort, vergeet het niet snel.
De leerling die haar leraar beïnvloedde
Oestvolskaja (1919 tot 2006) kwam uit Leningrad en studeerde bij Dmitri Sjostakovitsj. Hij bewonderde haar talent enorm. In een brief schreef hij haar zelfs: 'Niet jij staat onder mijn invloed, maar ik onder de jouwe.' Toch koos Oestvolskaja haar eigen weg. In de Sovjettijd kreeg haar muziek weinig waardering en ze leefde een groot deel van haar leven in afzondering. Daardoor werd haar werk pas laat in het westen ontdekt. In Nederland speelden onder anderen Reinbert de Leeuw en Elmer Schönberger daarbij een belangrijke rol.
Een duo zonder omhaal
Het Grand Duo schreef ze in 1959. Het stuk moest lang wachten: pas zo'n vijftien jaar later werd het uitgegeven. Het werk markeert het moment waarop Oestvolskaja definitief afstand nam van ieder voorbeeld, ook dat van haar leraar. Het bestaat uit vijf delen. Cello en piano spelen niet samen zoals je gewend bent, met een lieflijke melodie en een begeleiding. Hier staan twee gelijke krachten tegenover elkaar. Kale, lange lijnen in de cello, harde en herhaalde akkoorden in de piano. Soms klinkt het als een gebed, soms als hamerslagen. Oestvolskaja wilde haar muziek overigens niet eens kamermuziek noemen, omdat die volgens haar in een heel andere geest was geschreven.
Waarom je dit wilt horen
In dit concert klinkt het Grand Duo tussen twee cellosonates: de Eerste Cellosonate van Nikolaj Mjaskovski en de Cellosonate op. 40 van Sjostakovitsj. Zo hoor je leraar en leerling naast elkaar en ontdek je hoe verschillend hun stem is. Cellist Alexander Rudin en pianist Alexander Melnikov nemen je mee op die reis in het Muziekgebouw.
Ga zitten, sluit je ogen en laat de klanken binnenkomen. Het is geen makkelijke muziek, maar wel muziek die blijft. Beluister het zelf tijdens Winteravonden aan de Amstel!